امر سوم : مرجحات از آنجا كه تعارض همواره ميان دو دليلى كه هركدام واجد شرايط حجيت است ، واقع مىشود ، آنچه به عنوان مرجح مورد بررسى قرار مىگيرند ، نبايد مقوّم اصل حجيت باشند . آنچه ادعا شده در روايات به عنوان مرجح از آنها يادشده ، عبارتند از : 1 ) جديدتر بودن ، 2 ) صفات راوى ، 3 ) شهرت ، 4 ) موافقت با كتاب ، 5 ) مخالفت با اهل سنت . بحث دربارهء اين مرجحات را در سه مقام پى مىگيريم . مقام نخست : مرجحات پنجگانه 1 . جديدتر بودن : از امام صادق عليه السّلام نقل است كه فرمود : « اگر امسال حديثى برايت بگويم ، آنگاه سال آينده نزد من آيى و حديثى بر خلاف آن برايت بگويم ، به كدام يك عمل مىكنى ؟ » گفتم : حديث متأخر را اخذ مىكنم . فرمود : « خداوند تو را رحمت كند ! » عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال : « أ رأيت لو حدّثتك بحديث - العام - ثم جئتنى من قابل فحدثتك بخلافه ، بأيهما كنت تأخذ ؟ قلت : آخذ بالأخير . فقال : لى : رحمك اللّه ! » « 1 » . ارزيابى : اين دسته از روايات دلالتى ندارند بر اينكه حديث متأخر بيانگر حكم واقعى براى همهء مكلفان در همهء زمانها است ، تا اخذ به حديث متأخر وظيفهء همگان باشد . قدر متيقن اين روايات آن است كه وظيفهء كسى كه مخاطب حديث

--> ( 1 ) - الكافى ، 1 / 67 .